Xét nghiệm di truyền - sinh học phân tử Khóa 2
Chương trình đào tạo liên tục cán bộ y tế (CME/CPD) — Trung tâm Đào tạo và Chuyển giao Công nghệ
1. Đối tượng đào tạo
Có bằng đại học trở lên (điều dưỡng, cử nhân sinh học, công nghệ sinh học, kỹ thuật Y học, bác sĩ).
2. Mục tiêu đào tạo
MỤC TIÊU CHUNG
Khóa học cung cấp cho học viên kiến thức cơ bản về nguyên lý và ứng dụng được các xét nghiệm di truyền, từ xét nghiệm di truyền tế bào đến xét nghiệm di truyền phân tử, xét nghiệm sàng lọc trong chẩn đoán bệnh di truyền, phân tích kết quả xét nghiệm di truyền.
MỤC TIÊU KIẾN THỨC
1. Trình bày được nguyên lý, đặc điểm và ứng dụng của các kỹ thuật xét nghiệm di truyền tế bào và di truyền phân tử trong y học.
2. Trình bày được ứng dụng các kỹ thuật di truyền tế bào để chẩn đoán, nghiên cứu các bệnh tật di truyền ở người.
3. Trình bày được ứng dụng các kỹ thuật di truyền phân tử trong chẩn đoán, nghiên cứu bệnh tật di truyền ở người.
4. Trình bày được cơ chế di truyền, biện pháp phòng và tư vấn di truyền cho một số bệnh tật di truyền ở người.
MỤC TIÊU KỸ NĂNG
1. Thực hiện được kỹ thuật xét nghiệm lập công thức nhiễm sắc thể từ tế bào lympho máu ngoại vi: cách lấy mẫu và bảo quản mẫu xét nghiệm, kỹ thuật nuôi cấy tế bào, kỹ thuật làm tiêu bản nhiễm sắc thể, kỹ thuật phân tích nhiễm sắc thể.
2. Phân tích, đánh giá được các nhiễm sắc thể trong bộ nhiễm sắc thể người.
3. Thực hiện được kỹ thuật chiết tách ADN, điện di các mẫu bệnh phẩm của người và đánh giá được chất lượng của ADN sau tách chiết.
4. Thực hiện được kỹ thuật và phân tích được các kết quả di truyền từ xét nghiệm PCR, một số kỹ thuật PCR cải tiến, kỹ thuật Real-time PCR, ARMS-PCR.
5. Thực hiện được kỹ thuật phân tích kích thước đoạn gen và xét nghiệm giải trình tự trực tiếp trên máy giải trình tự gen trực tiếp.
6. Thiết kế được trình tự mồi cho các đột biến điểm khi thực hiện phản ứng PCR và giải trình tự gen trực tiếp.
7. Phân tích được kết quả lai so sánh hệ gen (microarray, aCGH), kỹ thuật BoBs, kỹ thuật FISH.
8. Thực hiện được một số kỹ thuật sàng lọc và chẩn đoán bệnh tật di truyền trước sinh, sau sinh và trước làm tổ.
9. Kiến tập thực hiện và phân tích kết quả xét nghiệm di truyền hệ gen từ xét nghiệm giải trình tự thế hệ mới (NGS).
MỤC TIÊU THÁI ĐỘ
1. Hiểu được tầm quan trọng của xét nghiệm di truyền.
2. Nghiêm túc, có trách nhiệm và tuân thủ đúng quy định phòng xét nghiệm di truyền.
3. Trung thực và khách quan đánh giá kết quả xét nghiệm di truyền.
4. Hợp tác nhóm hiệu quả; phối hợp với bác sĩ lâm sàng để trả lời kết quả.
3. Danh mục bài học
37 bài học| STT | Tên bài học / Chuyên đề | Thời lượng | Hình thức | Giảng viên |
|---|---|---|---|---|
| Học phần I: Xét nghiệm di truyền tế bào | ||||
| 1 |
Bài 1. Đại cương di truyền học tế bào
|
2.0 tiết | Lý thuyết | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 2 |
Bài 2. Bộ nhiễm sắc thể người
|
2.0 tiết | Lý thuyết | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 3 |
Bài 3. Kỹ thuật xét nghiệm nhiễm sắc thể từ tế bào lympho máu ngoại vi
|
23.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 4 |
Bài 4. Phương pháp xếp bộ nhiễm sắc thể người
|
22.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 5 |
Bài 5. Phương pháp phân tích đột biến nhiễm sắc thể
|
22.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 6 |
Bài 6. Nguyên tắc thực hành phòng di truyền tế bào
|
7.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 7 |
Bài 7. Ứng dụng của xét nghiệm nhiễm sắc thể trong sàng lọc, chẩn đoán bệnh tật di truyền
|
27.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| Học phần II: Xét nghiệm di truyền phân tử thông dụng | ||||
| 8 |
Bài 1. Các kỹ thuật di truyền phân tử ứng dụng trong y học
|
1.0 tiết | Lý thuyết | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 9 |
Bài 2. Nguyên tắc thực hành phòng di truyền phân tử
|
2.0 tiết | Lý thuyết | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 10 |
Bài 3. Kỹ thuật tách chiết ADN và điện di ADN
|
12.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 11 |
Bài 4. Các kỹ thuật PCR và ứng dụng trong y học
|
22.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 12 |
Bài 5. Kỹ thuật lai phân tử và ứng dụng trong y học
|
12.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 13 |
Bài 6. Kỹ thuật MLPA và RFLP
|
22.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 14 |
Bài 7. Các biến thể di truyền phân tử
|
7.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 15 |
Bài 8. Ứng dụng xét nghiệm di truyền phân tử trong sàng lọc, chẩn đoán bệnh tật di truyền
|
27.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| Học phần III: Xét nghiệm di truyền tế bào - phân tử | ||||
| 16 |
Bài 1. Kỹ thuật di truyền tế bào - phân tử: nguyên lý và các ứng dụng trong y học
|
24.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 17 |
Bài 2. Quy trình kỹ thuật lai so sánh hệ gen aCGH (microarray) và ứng dụng trong sàng lọc, chẩn đoán bệnh tật di truyền
|
30.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 18 |
Bài 3. Quy trình kỹ thuật BoBs và ứng dụng trong sàng lọc, chẩn đoán bệnh tật di truyền
|
28.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 19 |
Bài 4. Quy trình kỹ thuật FISH và ứng dụng trong sàng lọc, chẩn đoán bệnh tật di truyền
|
23.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| Học phần IV: Xét nghiệm giải trình tự gen trực tiếp | ||||
| 20 |
Bài 1. Lịch sử hình thành kỹ thuật giải trình tự gen
|
2.0 tiết | Lý thuyết | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 21 |
Bài 2. Phương pháp hóa học và enzyme học trong giải trình tự gen
|
24.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 22 |
Bài 3. Kỹ thuật giải trình tự gen bằng máy tự động
|
23.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 23 |
Bài 4. Primers - Probes: Nguyên lý, cách thiết kế mồi và giải trình tự trực tiếp xác nhận các đa hình/đột biến
|
28.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 24 |
Bài 5. Ứng dụng kỹ thuật giải trình tự gen trong chẩn đoán bệnh tật di truyền
|
28.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| Học phần V: Xét nghiệm giải trình tự thế hệ mới (NGS) | ||||
| 25 |
Bài 1. Các kỹ thuật sinh học phân tử hiện đại
|
3.0 tiết | Lý thuyết | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 26 |
Bài 2. Kỹ thuật giải trình tự toàn bộ hệ gen mã hóa (WES)
|
39.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 27 |
Bài 3. Kỹ thuật giải trình tự toàn bộ hệ gen (WGS)
|
39.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 28 |
Bài 4. Các công cụ tin sinh (bioinformatic) phân tích kết quả giải trình tự thế hệ mới
|
24.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| Học phần VI: Xét nghiệm sàng lọc và chẩn đoán bệnh di truyền | ||||
| 29 |
Bài 1. Xét nghiệm sàng lọc, chẩn đoán di truyền trước sinh
|
44.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 30 |
Bài 2. Xét nghiệm trước sinh không xâm lấn (NIPT)
|
19.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 31 |
Bài 3. Xét nghiệm sàng lọc, chẩn đoán di truyền trước làm tổ
|
18.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 32 |
Bài 4. Xét nghiệm sàng lọc, chẩn đoán di truyền sau sinh (Sàng lọc sơ sinh)
|
24.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| Học phần VII: Phân tích kết quả xét nghiệm di truyền | ||||
| 33 |
Bài 1. Cách phân tích và trình bày kết quả xét nghiệm nhiễm sắc thể đồ
|
23.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 34 |
Bài 2. Cách phân tích và trình bày kết quả xét nghiệm PCR đơn mồi, đa mồi
|
12.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 35 |
Bài 3. Cách phân tích và trình bày kết quả xét nghiệm real-time PCR
|
22.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 36 |
Bài 4. Cách phân tích và trình bày kết quả xét nghiệm giải trình tự gen trực tiếp đột biến/đa hình gen
|
24.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |
| 37 |
Bài 5. Cách phân tích và trình bày kết quả xét nghiệm lai phân tử
|
24.0 tiết | LT & TH | Giảng viên Bộ môn Y Sinh học - Di truyền |